Çocuğumu Nasıl Korurum
Kaçırılma
10 Altın Kural (ASPB’nin yayınladığı)
- Çocuklarınıza sakıncalı yerler hakkında bilgi verin, ıssız sokaklar, inşaat ve terk edilmiş yerlere gitmemeleri gerektiğini öğretin.
- Çocuklarınıza tanıdığı bir kişiyle bile olsa hiçbir yere sizin onayınız olmadan gitmemesi gerektiğini anlatın.
- Çocuklarınıza tanımadıkları kişilerden yiyecek, içecek, ilaç gibi maddeler almaması gerektiğini öğretin
- Sesin bir imdat çağrısı olabileceğini çocuklarınıza anlatın. Zor durumlarda bağırarak yardım istemesi hakkında bilgi verin.
- Çocuklarınıza adını, soyadını, aile bireylerinin ad, soyad ve telefon numaralarını(bileklik ile üzerinde taşıyabilir.) öğretin. Kimlik bilgilerini yanında taşımasını sağlayın. İnternet, sosyal medya ortamında ise tanımadığı kişilerle fotoğraf, adres, okul ve şahsi bilgileri paylaşmaması gerektiğini anlatın.
- Çocuklarınıza evde yalnız kaldıklarında tanımadıkları kişilere kapıyı açmamalarını öğretin.
- Parkta ya da dışarıda oyun oynarken çocuklarınızı sürekli izleyin. Gün içinde yaptıklarından haberdar olun. Arkadaşlarının ve ailelerinin adlarını, telefon numaralarını ve adreslerini kolayca ulaşabileceğiniz bir yerde bulundurun.
- Güvenlik görevlileri, polis, jandarma gibi güvenebilecekleri kişileri ve okul, hastane, karakol, cami gibi yardım isteyebileceği yerleri çocuklarınıza öğretin.
- Çocuklarınıza kaybolduklarını fark ettiklerinde oldukları yerden uzaklaşmaması gerektiğini anlatın.
- Çocuklarınızı birine emanete etmek zorunda kaldığınızda sürekli o kişiyle iletişim halinde kalın.
Korunmayı Öğretme
Anne baba, kendi bedenlerinin özel olduğunu çocuğa davranışlarıyla anlatmalıdır. (beraber banyo yapmak, yanında üstünü değiştirmek vb.)
Vücudun özel bölgeleri çocuğa açıklanarak, bu özel bölgelere anne-baba, doktor ve öğretmeninden (okul öncesinde) başka kimsenin dokunmaması gerektiği, dokunduğunda ise ‘Hayır, istemiyorum.’ demesini öğreterek, bunu güvendiği yetişkin birisiyle paylaşabileceği anlatılmalıdır.
Çocuk, tanımadığı yetişkinler tarafından öpülmeye ve sarılmaya zorlanmamalı.
Anne-baba çocuğu ölçülü sevmeli. Bu şekilde çocuk iyi ve kötü dokunuşu ayırt eder. (cinsel bölgelerinden sevme, hırpalayarak sevme, dudağından öpme.)
Çocukla iyi bir iletişim kurarak, ne olursa olsun onu yargılamayacağınızı, ona kızmayacağınızı ve suçlamayacağınızı anlatmalısınız.
Çocukların arkadaşları ve arkadaşlarının anne babalarını tanımalısınız.
Özel bölgeleri tanımlarken doğru kelimeler kullanmalısınız. Kızlar için vajina erkekler için penis. Şirinleştiren kelimeler kullanmak, çocuğun bunun konuşulmaması gereken bir şey olduğunu zannetmesine yol açar.
Cinsel içerikli sorular sorduğunda tam olarak neyi kastettiği anlaşılmalı, soru geçiştirilmemeli, cevaplanmalı ve sorudan dolayı yargılayıcı cümleler kullanılmamalıdır. (Aaa çok ayıp!)
Çocuk cinsellikle ilgili sorular sormasa bile onunla bu konular konuşulmalıdır. Cinsellikle ilgili bilgiler anne babadan alınmadığı takdirde çocuğun bunu başka yerlerde arayabileceği unutulmamalıdır. (arkadaşlar, internet, televizyon)
Çocuğa güvenlik güçlerini öğretin. Siz yanında olmadığınız zaman kaybolduğunda ya da kaçırıldığında sığınabileceği güvenli yetişkinler (polis, jandarma gibi güvenlik güçleri)
Evde sır tutulmasına izin vermeyin. Çocuk hangi sırlara izin verilip verilmediğini anlayamayabilir. Böylece istismarcıların ‘Eğer oynadığımız oyunu annen ya da babana söylersen sana kızabilirler ve bir daha oynayamayız.’ gibi tehditleri de gizlenebilir.
Çocuğunuza, onu rahatsız hissettiren bir durumda bulunduğunda iç sesini dinlemesini öğretin. Rahatsız hisler, olan bitenin yanlış olduğunu, o kişi ya da senden yapmanı istediği şey konusunda iyi hisler duymadığını ve sana DURMANI ve yardım çağırmanı söyleyen hislerdir. Çocuklarınız, bu rahatsız hislerin birinin doğru bir şey yapmadığına ve bu tehlikeli ortamı hemen terk etmeleri gerektiğine dair bir işaret olduğunu bilmelidirler.
Bu da çocuğunuzun hayır deme hakkına saygı duymakla başlıyor – ister siz sarılmak ya da dokunmak istediğinizde isterse de büyükanne, büyükbaba ya da bir arkadaş bunu istediğinde çocuğunuzun kararını desteklediğiniz zaman çocuk kendi hislerini dinlemeyi ve kendi kararlarına güvenmeyi öğrenir.
Bir parola oluşturun. Bu parolayı çocuk güvende hissetmediği zaman ve istismarcıların ‘annen seni çağırıyor’ gibi sözlerine kanmamaları için kullanın.
Çocuklar eğer rahatsız edici durumdalarsa, onlara eve gitmek istedikleri, kendilerini iyi hissetmedikleri bahanesiyle oradan ayrılabileceklerini, bu bahaneler işe yaramıyorsa ellerinden geldiğince yüksek sesle ‘HAYIR’ diye bağırarak güvenli bir yetişkinin yanına koşmaları gerektiği söylenmelidir.
İstismarın İşaretleri
Davranışta değişiklikler. Korku, endişe, depresyon, içe dönüş, agresyon, belirli kişileri ziyaret etmek istememe, belirli kişiler yanında endişeli-korkulu davranmak,
Yaşından beklenmeyen cinsel davranışlar ve sözler. Cinsel içerikli filmlere, fotoğraflara birden artan ilgi, uyku düzeninde bozulmalar, uykuya dalma ve uykuda kalma zorluklar ve kabuslar.
Akademik performansta düşüş, konsantre olmakta güçlük, okuldan kaçma
Okuldan ayrılmak istememe, eve gitmekten kaçınma veya
Ani özgüven düşüşü
Daha önce göstermediği hırçın ve karşı gelen davranışlarda artış
Yemek yeme düzeninde değişiklik, kilo alma /verme
Nedeni bilinmeyen yaralanmalar
Yürümekte oturmakta veya normal fiziksel aktivitelerde zorlanma
Alkol ve diğer uyuşturucu kullanımı
Evden kaçma
İntihara eğilim
Çocuğumun Başına Olumsuz Bir Olay Geldiyse Ne Yapmalıyım?
Her çocuk farklı tepkiler gösterir. Sakin ve soğukkanlı olmalısınız.
Çocuğu asla sorgulamayın. Bilgi almaya çalışırken suçlayıcı davranmayın.
Olumsuz bir durumdan şüphe ederseniz psikolojik destek alın.
ALO 183 ile Aile, Kadın, Çocuk, Engelli ve Sosyal Hizmet Danışma Hattından
ALO 155 ile Çocuk Polis Biriminden
Çocuk koruma birimi ya da çocuk psikiyatrisi olan hastanelerden
Psikologlardan/Psikiyatristlerden
Çocuk terapistlerinden
Aile terapistlerinden yardım alabilirsiniz.