İletişimde Sen Dili – Ben Dili

Çocuklarla iletişime geçerken ilerlediğimiz en sağlıksız yol kendi duygudurumumuzu da elverişsizleştiren sinirlilik halidir. Kızgınlığı gidermek için başvurduğumuz en kısa yol, içimizdeki kabaran duyguları dışa vurmak, bağırmak, kızmak ve belki de davranışlarla da ifade edip saldırgan hareketlerde bulunmaktır. Kızgınlık ve öfkenin zamanında ifade edilmeyip biriktirilmesi sonucu, en ufak bir olumsuz hareket kızgınlığın bir yanardağ gibi patlamasına, dışarıya akmasına, boşalmasına neden olur. Temelde kızgınlık bir çok duygunun ( merak, yalnızlık, itilmişlik, üzüntü, kaygı haksızlık gibi..) sertleşmiş, buzlaşmış yani şekil değiştirmiş ifadesidir.

Geçekten de çocuğumuzu çok merak ettiğimizde uzun süreli kaygılı bir bekleyişten sonra çocuk kapıyı çaldığında ilk tepkimiz: “ Neredeydin? Neden haber vermedin? Sen ne düşüncesiz çocuksun?” gibi öfke gösterisi şeklinde olurdu. Bunun karşısında gerçek temel duyguyu dile getirebilseydik: “ Seni çok merak ettim. Öyle korktum ki…” diyebilirdik. Önemli olan, öfke ve kızgınlığı ifade etmemek değil, onu yapıcı bir şekilde ifade edebilmektir.

Kızgınlığımız gerçekten çocuğun bir davranışı veya sözünden kaynaklanıyorsa, neler yapabiliriz? Gerçekten de çocukların bazı davranışları ve sözleri bizde göz ardı edilemeyecek derecede hoşnutsuzluk, kızgınlık duyguları yaratabilir. Etrafı dağıtması, olur olmaz yerleri boyaması, ters cevap vermesi, gibi. Bu gibi durumlarda, genellikle kızgınlığımızı aniden ifade eder: “ Neden dikkat etmiyorsun?” “Sana bin kere söyledim, ne laf dinlemez çocuksun…. Bıktım senim bu davranışlarından.” gibi sözler sarf edebiliriz. Sen diyerek söylenen bu sözler aslında karşı tarafın, yani çocuğun kişiliğine bir saldırıdır. Bu tür ifadeler çocuğu üzer, güvenini sarsar, ayrıca da sinirlendirir, kızdırır ve direnmesine neden olur. Özellikle “geri zekalı.. aptal… salak…” gibi sıfat ve lakaplar çocukların benliğini zedeleyicidir. Bir süre sonra çocuk bunların gerçek olduğuna inanabilir.